ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༥༣༢ བར།
ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༥༣༢ བར།
ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པ་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡིད་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པ་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་ཉིད་བདེན་པར་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་སླར་ཡང་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ལ། དྲི་མ་དེ་ཉིད་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་རིམ་གྱིས་དག་པས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཇི་ལྟར་སྡུད་ཅིང་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སྐབས་སམ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གིས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ནས། སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་དོན་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ལུང་གི་དམ་ཆོས་མཐའ་དག་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་གང་རུང་
ལས་མ་འདས་པས་ཕྱི་ནང་གི་སྡེ་སྣོད་སོ་སོར་སྦྱར་ཞིང་། དེ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་སོགས་བཤད་ནས་མཇུག་བསྡུ་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་འདི་ལ་གསུམ། མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་རིག་འཛིན་སྡེ་སྣོད་བཤད་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ལ་བསྔགས་ཤིང་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་དང་བཅས་པ། རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་སོ་སོ་དང་སྦྱར་བ། དེ་དག་ཤེས་པའི་དགོས་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར། འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་བསྡུ་བ། འདི་གང་ལས་རྙེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བས་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕྱི་རོལ་ཐུན་མོང་སྣང་བ་དང་། །ནང་དུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་། །གཞན་དུ་ཀུན་བརྟགས་ལྷ་དང་སྔགས། །དྲི་མ་དང་བཅས་རྟོག་པ་དང་། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐམས་ཅད་དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྤྲོས་དང་སྤྲོས་མེད་གསུངས་པ་ལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལས་དོན་གཞན་པ་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་དུ་ཐུན་མོང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་རིག་ལ་སྣང་བའི་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེད་
མཆེད་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་ནང་དུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་། གཞན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷ་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་རྟོག་པས་ཇི་སྲིད་སྦགས་ཀྱི་རིང་ལ་སྦྱང་གཞི་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ན་འབྲས་བུར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སོགས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སླ་བའི་ཐབས་སུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དང་། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་གདགས་ཕྱིར་ན་མཚན་གཞི་དང་། །
མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚོན་པ་དག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མངོན་པ། མདོ་སྡེ། འདུལ་བ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱི་དང་། ནང་གི་མངོན་པ། དེ་དཔེ་དོན་སྦྱར་བཤད་དོན་བསྡུ་དང་བཅས་པའོ།

页501至532
六识与其对境皆无实有而为空性，以及依止于阿赖耶识的意识与行蕴亦无实有而为大空性，以及识阿赖耶本身无实有而为极大空性，因未如实了知此等而再次流转于轮回之轮。通过修行净除这些垢染，逐渐清净后便显现智慧，最终极其清净地超越痛苦，成为究竟法身。第二，章节名称："甚深内义显现之文释"中，讲述收摄与停止脉气明点之方式的修行次第，此为第十一章的解释。
如此，通过十一个章节已详细说明了基、道、果的本性之后，第三总义将以总结的方式了解密续藏的缘由，并且一切经典圣法也不出三藏之外，因此分别配合外内诸藏，并解释了了知此等的必要性等，最后以回向结尾的本章分为三部分：以总结的方式解释持明藏；赞叹事业并回向发愿；著作圆满的方式。
第一部分又分五：总义归纳；分别配合三藏；了知这些的一般与特殊必要性；总结果的本性；此从何处得来。
首先："诸胜者于一切续中，外共同显现与内脉气明点，及他处遍计天与咒，有垢与分别及无垢智慧二者，皆说胜义世俗及有戏论无戏论。"
意为，正等正觉佛陀在四部续中皆说虽然没有异于心的他法，但在外相上似乎共同显现的是心识所显现的外器世界及蕴界处等；而在金刚乘中内说金刚身的脉气明点，他处说遍计所执的生起次第诸天与咒等。所有这一切，只要被垢染和分别念所染着，则为所净基础，当成为无垢的如所有智与尽所有智这两种智慧时，则称为果。所有这一切都依世俗谛而以名词语句等有戏论的方式表达，依胜义谛而说离能取所取戏论的如实本性。
如此，虽然一切法不出二谛双融，但为了使具有分别念的众生易于了解，从色到一切相智之间的一切法都以能相所相所依三者，且每一种又各分为三等无量差别而宣说。如《庄严经》所言："诸佛为利益众生，详细宣说所相、能相与能诠之广泛差别。"
第二部分分三：对应阿毗达磨、经集部、律藏。第一部分又分三：外阿毗达磨、内阿毗达磨、以喻义结合及总结。


 །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་སྣང་རང་སྣང་སྟེ། །རྟོག་པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི། །སྣོད་བཅུད་ཕྲ་རགས་མིང་ཚིག་དང་། །ཡི་གེ་ཕྱོགས་དུས་ལ་སོགས་པ། །གསུངས་པ་ཕྱི་རོལ་མངོན་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་གདུལ་བྱ་ལྟ་བ་ཐ་དད་པར་ལྷུང་བ་དག་དྲང་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཐེག་པར་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ལ་བདག་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་སྣང་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ། རྟེན་སྣོད་དང་། བརྟེན་པ་བཅུད་དང་། ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་དང་རྡུལ་ཕྲན་སོགས་དང་། རགས་པ་ཤེས་རྒྱུད་དང་རི་རབ་
སོགས་དང་། བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མིང་དང་། བུམ་པ་ནི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ཨ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ །དང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དང་། འདས་པ་སོགས་དུས་དང་ལ་སོགས་པས་སྤང་གཉེན་དང་སེམས་སེམས་བྱུང་སོགས་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་མཛོད་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་བཞིན་ནང་ན་གནས། །རྩ་དང་ལུས་དབྱིབས་འཇིག་རྟེན་ལ། །རླུང་གིས་ངག་དུས་ཡི་གེ་བསྐྱེད། །ཐིག་ལེ་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་། །ཆུ་བོ་མེ་སོགས་ངེས་པ་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མངོན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ནང་ན་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ནི་གསང་སྔགས་ནང་གི་དོན་གྱི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སུ་ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་རྩ་དང་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རི་མཚོ་གླིང་ལ་སྦྱར་བ་དང་། ནང་གི་རླུང་གིས་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་
དུས་ཀྱི་ཚད་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐིག་ལེ་ནི་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་སོགས་སུ་བཤད་པ་དང་གཤེར་བའི་ཁམས་ཆུ་བོ་དང་དྲོ་བའི་ཁམས་མེ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ངེས་པ་ལྟར་ནང་ལ་སྦྱར་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ནང་གི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ།

直译
第一："外无他作者，缘起显现为自显，由分别构成非相应行，器情粗细名词与文字方向时间等，所说为外之对法。"
这是说，在众生界中，为了引导堕入不同见解的所化众生，在显宗中说明，外在所显现的各种世界不是由我或梵天等其他创造者所造，而是缘起显现仅为自己心的显现而已。虽然外在上未成立，却由分别念所假立的非相应行所摄，包括能依的器世界，所依的有情，以及微细的刹那和微尘等，粗大的相续和须弥山等，如"瓶子"之类的名称，如"瓶子是常"之类的词句，以及这二者的基础阿等文字，东等方位，过去等时间，以及所包含的所断能治和心心所等，这些在诸经中广泛宣说的内容，是从金刚乘角度来看属于外在波罗蜜多一方的对法，例如在《摄抉择分》和《俱舍论》等中所说的那样。
第二："如同外在般内住，脉与身形世界中，气生语言时文字，明点与星宿日月，河流火等规律示。"
这是说，刚才所解释的，正如外在对法中所说那样，内在金刚身中所住的是密咒内义的对法。在无上续部中，将内在金刚身中的脉和身形等配合世界的山海洲，以及内气如何产生语言、时间的量度和文字等，明点则解释为行星和星宿等，湿性元素为河流、暖性元素为三火等，如此根据外内规律对应内在的讲解，都是内在对法。


 །གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མིག་བཙུམ་གཟུགས་མི་མཐོང་། །ཕྱེ་བས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། །བཙིར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་ལྟར། །རྟེན་གྱི་གནད་འཆིང་མ་ཤེས་པས། །དབང་བྱེད་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མིན། །རྟེན་བཅིངས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་གཞན་སྣང་ལ། །ཀུན་བརྟགས་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་ནང་དོན་མངོན་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་མིག་བཙུམ་པས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མི་མཐོང་བ་དང་། མིག་སྐྱོན་མེད་པ་ཕྱེ་བས་ནི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་གྱུར་བ་དང་། མིག་བཙིར་ནས་བལྟས་ན་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་སྟེ་མིག་བཙིར་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། དཔེ་གསུམ་པོའི་གོ་རིམ་
ལྟར། ཕྱི་ཡི་མངོན་པར་གསུངས་པའི་སྤང་གཉེན་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་རྟེན་རྩ་རླུང་བྱང་སེམས་ཀྱི་གནད་འཆིང་མ་ཤེས་པས་ནི་སྲིད་ཞི་དབྱེར་མེད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་མིན་ལ། རྟེན་རྩ་རླུང་བྱང་སེམས་ཀྱི་གནད་བཅིངས་ན་རྟགས་བཅུ་དང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་དོན་ཡང་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་དོན་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་། གཞན་སྣང་ལ་སྤྲུལ་པ་དུ་མ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ལྷ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དཔེ་དོན་དང་པོས་ཕྱི་ནང་མངོན་པའི་ཁྱད་པར། གཉིས་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར། གསུམ་པས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་མངོན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། མདོར་ན་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མྱུར་བར་འཆར་བའི་ཐབས་མཁས་ལྡན་པ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་
ཀྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ནང་གི་དོན་གྱི་མངོན་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མདོ་སྡེ་དང་སྦྱར་བ་ནི། གཞན་བཤད་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་། །ས་དང་ལམ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གཟུངས་དང་སྔགས་བཅས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས། །ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་ལ་སོགས་པ། །བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །མདོ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མདོ་སྡེ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སུ་ཡང་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་བཤད་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནང་གི་གནས་དང་ཉེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་དང་། ལམ་ལྔ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་། གཟུངས་སྔགས་དང་། གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ཟད་པར་དང་ཟིལ་གནོན་དང་ལ་སོགས་པས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སོགས་རང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་
དུ་མ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་ནང་གི་མདོ་སྡེ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་དོ།

直译
第三："如同闭眼不见色，睁开则成为显现，挤压时见到双月，不知依据要点束缚，不见具权威智慧，束缚依据见道智，外虽不存在他现中，遍计天与坛城示，故为内义对法也。"
这是说，举例来说，闭眼时不见任何色相，睁开无瑕疵的眼睛则能清晰显现月亮等色相，如果挤压眼睛观看，虽然月亮等形象只有一个，却见到两个，这是因为挤压眼睛的错误因素而显现为二。按照这三个比喻的顺序，虽然知道外在对法所说的断和治，但不了解依据脉气菩提心的关要束缚，则不能现见掌控轮涅不二的智慧；如果束缚了脉气菩提心要点，则能现见十种征兆和乐明无分别功德、显空不二的道智；生起次第和支分的意义虽然在心外没有成立为他义，但为了在他现中具有显示多种化现的能力，故以分别遍计的天和坛城而示现，这也是其原因。第一个例证显示了外内对法的差别，第二个显示了圆满次第的特点，第三个显示了生起次第对法的特点。总之，对法藏所诠释的殊胜慧学迅速生起的具巧方便，以及现证道果智慧，因此密咒的所有论著都被称为"内义对法"。
第二，与经藏配合："他说天与坛城亦，地与道及到彼岸，陀罗尼与咒菩提，遍处胜解等诸分，为成就故深广故，说为经与波罗蜜。"
同样地，如外在经藏波罗蜜乘中宣说殊胜心学和地道次第那样，在续部中也解释了其他坛城中修天和成就坛城等，这些与内在的住处和近住等十地、五道、十波罗蜜多、陀罗尼咒语和密咒明咒等三十七菩提分法相关，以及因为与生圆次第支分中的遍处、胜解等，以及眼通和神通等成就自他利益的禅定相联系，所以因为宣说多种甚深和广大内容，金刚乘被称为内在经藏和波罗蜜多。


 །གསུམ་པ་འདུལ་བ་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཕྱི་རོལ་ལུས་ངག་བསྲུང་སྡོམ་དང་། །རང་བཞིན་བཅས་ལྡན་འདུལ་བ་ནི། །ནང་དུ་རང་དང་གཞན་དོན་ལ། །མ་རྨོངས་ཐབས་མཁས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སྒྱུར་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་ནང་གི་འདུལ་བར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདུལ་བ་ལའང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུལ་བ་ནི། ལུང་སྡེ་བཞི་སོགས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ངག་གི་སྤོང་བ་བདུན་འཁོར་བཅས་བསྲུང་ཞིང་སྡོམ་པ་དང་། རང་བཞིན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ཞི་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་འདུལ་བ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་འདུལ་བ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་རྒྱུད་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ལ་མ་རྨོངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྐྱེད་ནས། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
འདུལ་ཞིང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སློང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ནང་གི་དོན་གྱི་འདུལ་བ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསླབ་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་གསང་སྔགས་ཉིད་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཀ་ཚང་བར་བཞེད་དེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་བསྟན་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ནང་ལ་སྦྱར་བ་དང་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་མངོན་པ་དང་། ས་ལམ་བྱང་ཕྱོགས་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སྤྱན་མངོན་ཤེས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་མདོ་སྡེ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆ་མཉམ་དུ་བསྲུང་བ་རང་གི་བཅས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་འདུལ་བ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པའམ་ལྡན་པས་ན་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་ཤེས་པའི་དགོས་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བ་བསྟན་པ་ནི། འདུལ་མངོན་མདོ་སྡེ་ཕྱིར་ཤེས་པས། །ཉན་རང་འབྲས་བུ་ཐོབ་
བྱེད་དེ། །ཟབ་མོའི་མདོ་འདུལ་མངོན་པ་རྣམས། །སྤྱོད་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །ཐབས་མཁས་ནང་དོན་རྒྱས་པར་ཤེས། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོའི་ཚུལ་རྟོགས་ནས། །འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ལམ་བྱེད་པ། །བླ་མེད་སངས་རྒྱས་མྱུར་ཐོབ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་འདུལ་བ་དང་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པས་ནི་གནས་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཙམ་ཐོབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལས་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཐེག་ཆེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ནས་འབྱུང་བ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་དཀའ་བས་ཟབ་མོའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མངོན་པ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དུས་རིང་པོས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཐབས་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གཞུང་འདིར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་གི་དོན་རྒྱས་པར་ཤེས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རྟོགས་ནས་གཞི་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་གསུངས་པའི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་གོ་བའི་ཐབས་སུ་ཟབ་དོན་རྣམས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།

直译
第三，与律藏配合："外在身语守护律，及具自性律法者，内于自利与他利，不迷方便善巧以，烦恼转变为智慧，故说为内之律藏。"
这是说，律藏也分外内两种。外在的律藏是如《四分律》等所说，守护并持守身语七种断法及眷属，以及具足断除自性过失和具过失之戒律的寂静成就方法的律藏，是波罗蜜多乘的律藏。内在的律藏是续部中所说，对自利与他利不迷惑，生起二种菩提心后，守护律仪戒并以生圆次第的殊胜方便善巧将一切烦恼转变为智慧，通过调伏烦恼过失和引导一切众生脱离轮回过患，因此，密咒乘被称为内义律藏，即增上戒学。
因此，认为密咒本身具足三藏。这是因为：从明辨一切法自相共相不混而分别教示，将外在能依所依一切配合内在，以及现证智慧的方面而言是对法藏；从如实宣说地道、菩提分法、遍处胜解、眼通神通、甚深空性实相等方面而言是经藏；从平等守护身语意三者的违品，依特殊自立规则调伏烦恼的方法教授方面而言是律藏。因为具足或符合所有三藏，故称为"持明藏"。
第三，宣说了知这些的一般与特殊必要性："了知律对法经藏，可得声闻缘觉果，甚深经律对法等，实践者成菩萨身，精通方便内义广，了悟佛陀心性理，将果证悟作为道，迅速获得无上佛。"
这是说，了知小乘的律藏、经藏和对法藏，即三藏以外在义理方式讲解，能暂时获得声闻和独觉的阿罗汉果；比这更殊胜的是大乘波罗蜜多和下部续中所含的甚深义理经、律和对法，因为下等者难以理解，若了知并实践三学，则成为菩萨，其果报是经长时间现证无上菩提；在此基础上，若精通如本论所说的殊胜方便善巧内义，并如实了悟佛陀心性二谛之理，了知基与果为同一体性，将果位证悟转为道路，则具有迅速获得无上佛果的功用。因此，为了理解金刚乘诸续所说甚深内义的方法，而撰著此论，以简明文字表示甚深义理。
;


 །བཞི་པ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ། གཞི་དུས་སུ་བསྒྲིབས་པའི་ཚུལ། ལམ་དུས་སུ་སྦྱང་བའི་ཚུལ། འབྲས་དུས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ཏེ། །དེ་སྒྲིབ་འཁྲུལ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱི། །ཤེས་པ་གློ་བུར་བར་སྐྱེས་ནས། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ནས། །ཡོད་པ་མ་མཐོང་མེད་པ་མཐོང་། །རྣམ་རྟོག་འདམ་དུ་བྱིང་གྱུར་པས། །བྱིས་པ་འཁོར་བའི་ནང་དུ་བྱིང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རང་རིག་མངོན་སུམ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཟིན་པའི་དུས་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྒྲིབ་
བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་ནི་ཀུན་གཞི་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་གཡོས་ཏེ་ཉོན་ཡིད་ལངས་པ་ལས་ང་མ་ཡིན་པ་ལ་ང་དང་། བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྤང་བྱ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་དུ་རུང་བས་གློ་བུར་བར་སྐྱེས་ནས་འཕེལ་ཞིང་ངོ་བོ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཉིང་འཁྲུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ནས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་མ་མཐོང་ཞིང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་རུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་གྱི་བློས་དོན་ལ་མེད་པ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདམ་དུ་ཡེ་ཤེས་བྱིང་བར་གྱུར་པས་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་བྱིང་ཞིང་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སུ། །རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་རྣམས། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་དོན་དུ་གཟིགས། །དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །
དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་བདེན་གཟིགས་པས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ནི་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས། གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་བུདྡྷ་ཞེས་པ། གོ་བ་དང་རྟོགས་པ་ལའང་འཇུག་པས་སོ། །དེའང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་གདངས་སུ་གཟིགས་ཤིང་། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་གཟིགས་པ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་ཤེས་རབ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྙོམས་འཇུག་གི ། སྒྲིབ་གསུམ་དང་བྲལ་རང་རིག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་
ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་སོགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གེགས་བྱེད་སོགས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གསུམ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་ནས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་བསྟན་བཅོས་འདི་གང་ལས་རྙེད་པ་ལ་གསུམ། ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ། དེའི་ཁུངས་བཀོད་པ། རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།

 །བཞི་པ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ། གཞི་དུས་སུ་བསྒྲིབས་པའི་ཚུལ། ལམ་དུས་སུ་སྦྱང་བའི་ཚུལ། འབྲས་དུས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ཏེ། །དེ་སྒྲིབ་འཁྲུལ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱི། །ཤེས་པ་གློ་བུར་བར་སྐྱེས་ནས། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ནས། །ཡོད་པ་མ་མཐོང་མེད་པ་མཐོང་། །རྣམ་རྟོག་འདམ་དུ་བྱིང་གྱུར་པས། །བྱིས་པ་འཁོར་བའི་ནང་དུ་བྱིང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རང་རིག་མངོན་སུམ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཟིན་པའི་དུས་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྒྲིབ་
བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་ནི་ཀུན་གཞི་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་གཡོས་ཏེ་ཉོན་ཡིད་ལངས་པ་ལས་ང་མ་ཡིན་པ་ལ་ང་དང་། བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྤང་བྱ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་དུ་རུང་བས་གློ་བུར་བར་སྐྱེས་ནས་འཕེལ་ཞིང་ངོ་བོ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཉིང་འཁྲུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ནས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་མ་མཐོང་ཞིང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་རུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་གྱི་བློས་དོན་ལ་མེད་པ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདམ་དུ་ཡེ་ཤེས་བྱིང་བར་གྱུར་པས་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་བྱིང་ཞིང་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སུ། །རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་རྣམས། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་དོན་དུ་གཟིགས། །དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །
དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་བདེན་གཟིགས་པས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ནི་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས། གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་བུདྡྷ་ཞེས་པ། གོ་བ་དང་རྟོགས་པ་ལའང་འཇུག་པས་སོ། །དེའང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་གདངས་སུ་གཟིགས་ཤིང་། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་གཟིགས་པ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་ཤེས་རབ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྙོམས་འཇུག་གི ། སྒྲིབ་གསུམ་དང་བྲལ་རང་རིག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་
ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་སོགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གེགས་བྱེད་སོགས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གསུམ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་ནས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་བསྟན་བཅོས་འདི་གང་ལས་རྙེད་པ་ལ་གསུམ། ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ། དེའི་ཁུངས་བཀོད་པ། རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第四，果之自性摄要分三：基时如何障蔽，道时如何净化，果时如何清净。
第一，基时的障蔽方式：
"一切皆为智慧自性，
被妄想执取之障碍，
突然生起客尘意识，
由诸行而造作显现，
不见实有而见非有，
沉没于妄想泥沼中，
愚者沉溺于轮回中。"
所说的是，当眼识、意识、自证现量等被真实瑜伽所把握时，一切皆为瑜伽现量俱生智慧的自性。而对此智慧的障碍尘垢，是由于不认识光明基识本面而动摇，从而生起意识，于非我中执为我，于非我所中执为我所，因此产生应断除的迷乱分别念，即具有所取能取二相的意识，作为可与智慧相联系的客尘而生起并增长，遮蔽了本性而成为迷乱。
如是从基识上由意识的造作而显现三界，依此而不见实际存在的真实实相，如同将海市蜃楼误认为水一样，以非彼而执为彼的心识见到实际上不存在的各种迷乱显现，因而智慧沉没于分别念的泥沼中，普通凡夫因此沉溺于轮回苦海中。
第二，道时的净化方式：
"悟外内他三为智慧，
即是佛陀之自性，
现世俗二相显现，
如水中月无实义，
胜义十八种空性，
无别一味为真谛。"
所说的是，道时的智慧能够了悟外在世界、内在金刚身、他者坛城轮三者皆为无别的如来智慧大手印，因此实际上是佛陀的自性。佛陀的梵文为"Buddha"，也含有理解、证悟之意。实修时，于世俗谛中，能取所取二相等戏论相如同水中月影，虽在实际上不存在，但在分别心前显现为外境，被证悟为心的自然显现；而胜义谛的本性十八空性，则被证悟为主客体不二的一味真谛。通过修习二谛双运的智慧，能净除一切障碍。
第三，果时的清净方式：
"远离烦恼所知定障，
三障净尽自证智，
如所是及尽所有，
此二智慧佛所说。"
所说的是，通过修习二谛双运的瑜伽，远离贪等烦恼障、三轮执着等所知障以及禅定障碍等定障，即三障连同习气全部净除后，如实通达二谛实相的自证智慧即是佛智。从境界角度来说，此智慧分为如所有智（了知法性如实义的智慧）和尽所有智（了知诸法事相的智慧）两种。
第五，本论典的出处分三：如何结集，引述出处，非己杜撰之证明。


 །དང་པོ་ནི། དེ་བས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རུ། །གསུངས་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདི་ལྟ་བུ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་མཐའ་ཡས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་གསུངས་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གནས་
ལུགས་ཟབ་མོ་རྗེས་འཇུག་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་གྱི་གནས་ཟབ་མོ་གལ་གནད་ཆེ་བ་རྣམས་གཞུང་འདིར་ནི་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་སྤྲོ་ན་མཐའ་ཡས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡི། །རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་གྱིས། །དེ་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཀྱང་འདིར་ཚིག་མང་དུ་དོགས་པས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་གིས་རྒྱུད་སྡེ་མ་ལུས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པས་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཁུངས་བསྟན་ནས། རྒྱུད་འགྲེལ་དེ་དག་ཚིག་དོན་ཟབ་ཅིང་བརླིང་པས་བློ་གྲོས་དམན་ཅིང་ཐོས་པ་ཉུང་ངུ་ཅན་དག་གིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས། དེ་དག་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་དགོས་པས་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་དེ་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་
གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོར་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་བཤད་པ། །འདི་ནི་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་བྲིས། །གསང་བའི་བདག་པོ་མཁས་རྣསས་ཀྱི། །རྣམ་འགྲེལ་མཐུ་ལ་རབ་བརྟེན་ནས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ནང་གི་དོན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་རྙེད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་འདི་ལ་ནི་རང་བཟོའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མདོ་རྒྱུད་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བྲིས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་མཐའ་དྲུག་དང་ཚུལ་བཞིའི་དབུས་སུ་ཆུད་པས་ཤིན་ཏུ་གོ་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བཤད་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་བདག་པོ་བཀའ་སྡུད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་གསུམ་
མགོན་པོ་དང་། ས་ར་ཧ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དུ་མ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པས་ཞུགས་པའི་མཐུ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟེན་ནས། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ཞིང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཚིག་གིས་དོན་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་ཆ་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིང་། དོན་གྱི་གསང་བ་ཇི་བཞིན་དུ་རྙེད་པས་སྨྲ་བ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདེངས་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཕྲིན་ལས་ལ་བསྔགས་ཤིང་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་དང་བཅས་པ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པ། བསྔོ་བ། བཟོད་གསོལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྐུ། གསུང་། ཐུགས། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་བསྟོད་ཅིང་འདུད་པའོ།

第一，首先：
"故于金刚乘教中，
为悟所说之实相，
此处仅摄取少分。"
所说的是，撰述此论典的理由和目的无量无边，如前所述，因此，为了使有缘的后学能够了悟密咒金刚乘中深广宣说的基、道、果三者的深奥实相，在此论中只是汇集了这些深奥要义中的重要关键部分，若广泛展开则应知是无边无际的。
第二：
"虽有无量广宣说，
然由佛子所宣示，
当观诸续及疏释，
此乃入彼等之门。"
所说的是，虽然这样的道理有无量广泛的宣说，但此处恐文字过多，故对于那些由闻法不满足而具广大智慧者，应以具慧眼者观察一切续部及佛子三族怙主、龙树等人所广泛阐述的注疏。由于这些续部和注疏文义深奥精湛，智慧低下且闻法较少者难以理解，因此即便是观察这些典籍，也需要像本论这样的著作，所以撰著此论是为了作为通过闻思修三者进入那些权威续部和注疏的门径。
第三：
"解说甚深内义理，
此非自造臆见论，
一切遍智薄伽梵，
胜者所说我悉书。
依于密主诸智者，
注疏力量而坚持，
金刚乘中内义理，
无有错谬而获得。"
所说的是，撰著这部解释甚深内义的论典并非自我臆造，而是完全依照遍知如所是和尽所有一切法相而不错误的佛陀薄伽梵、战胜四魔者所宣说的经续而书写。或有疑问：既然佛陀所说的续部因处于六边四理之中而极难理解，岂不是不应解说？虽然如此，但通过依靠一切佛陀身语意密主、具有结集教法权力的菩萨三族怙主，以及萨拉哈、龙树父子等具智慧并获得成就、亲见金刚乘真如的诸多注疏，以具分别智慧而深入研究，从而以智慧眼见到并且稍许不错谬地通过言词完全理解金刚乘甚深内义的实质和引申义，如实获得义理秘密，因而获得无畏的辩才，这是自信满满的宣说。
第二，赞叹事业并作回向发愿分三：赞叹，回向，忏悔。第一赞叹分四：赞叹并顶礼身、语、意、事业的秘密。


 །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་སྐུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་དེ་ནི། བདུད་དང་
སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐྱེ་འགགས་མེད་པའི་ཞི་བ་ཆེན་པོའི་མཐར་སོན་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་བསྲེགས་པའི་མེ། །ཞི་དེའི་ཚུལ་གྱི་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བའང་མེད་ཅིང་འགགས་པའང་མེད། །སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་ཟླ་བས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འགགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་མངོན་སུམ་མཛད་པ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དྲི་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཅན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཐུན་རབ་ཏུ་ཟབ་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་སོགས་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའམ་དུས་འཁོར་ལས་ཉི་མའི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་ཞིང་ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་
མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ན་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་སྙེད་པ། དུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པ་ནི་སྐུའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ཡི་རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་ནི་འདུ་མི་མཛད་པར་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཁམས་མཉམ་འབད་མེད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འབད་རྩོལ་དང་བརྟེན་གནས་ཆོས་སྟོན་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བདེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་བ་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པར་འབད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་པར་མཛད་པ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐུགས་ནི་ཡིད་བཞིན་ནོར་ལྟར་འབད་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྤྲོས་པ་མི་མངའ་སྤྲོས་ལྡན་རྣམས་ལ་ཡིད་བཞིན་རེ་
བ་སྐོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལྟར་འདི་བྱའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་མངའ་བ་བཞིན་དུ། སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ། རང་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐོང་པར་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་ལྷན་ཅིག་འཇུག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་གོས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ལ་བདག་ནི་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

第一：
"胜者虚空身相者，智慧日轮之坛城，
十方世间尽显现，色身所至轮回际。"
所说的是，依靠金刚乘道而圆满断证的成就，由于战胜了魔障和一切违逆的对治面，故称为"胜者"，即从一切障碍中解脱者。他已达到无为、任运、无生无灭的大寂静境界，如月称所说："烧尽所知干薪之火，彼寂灭相诸佛法身，彼时无生亦无灭，心灭即是身之现前。"由于阿赖耶识已灭，如来智慧身得以亲证，即法界无垢自性身，也就是虚空身相者。其同类极为深奥而成就的法身是镜像等四智的自性，因此称为智慧身，或时轮中称为"日身"，因为它能驱散无明的黑暗并得到遍及广大所知的光明，此处用"智慧日轮"作为比喻来表示。
从这样的智慧身中，于十方世界的无边虚空界中，显现无量无数的色身，只要轮回未空，便不间断地显现，这是不可思议的身之秘密。
第二：
"天鼓声般之妙语，不起作意无勤中，
等同虚空无勤行，令诸众生尽能闻。"
所说的是，离开勤勉、依靠、说法与否等分别念的天鼓般的语言，能够保护众生远离烦恼和痛苦，增长世间和出世间圆满的喜乐之法音，在无有语言表示的勤作相状下，却能如同虚空界一般无需勤勉地被所有众生听闻，这是不可思议的语之秘密。
第三：
"如意宝珠之妙意，无勤智慧同时中，
无有戏论具戏者，如意满足众愿求。"
所说的是，佛陀薄伽梵的不二智慧心，如同离一切垢染的如意宝珠，无需"我应当做"之分别念，也无任何勤勉，却能同时具足各种决择和成就事业的智慧，虽然自身丝毫不具戏论相，却能对具有戏论的佛子菩萨们以及声闻、独觉、凡夫们，满足他们各自心中所欲求的一切愿望，这是不可思议的意之秘密。
第四：
"众生烦恼虽同入，于你不生丝毫染，
是故自生胜者尊，我今恭敬而顶礼。"


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་བ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་
དེ་དག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་ས་གཞི་དང་ནགས་ཚལ་དང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཞུགས་ཤིང་། སྣང་བ་དང་སྐམ་པ་དང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྫས་དེ་དག་གིས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་གོས་པ་མེད་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དག་མ་དག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལ་གོས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པ་ར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱོད་ལ། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་བདག་གིས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་བསྔོ་བ་ནི། ཟབ་མོ་ནང་དོན་བཤད་པ་ལ། །དགེ་བའི་མཐུ་ཡང་ཅི་ཡོད་པས། །ནམ་མཁའ་མཉམ་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་བརྩེའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཤད་པ་ལ་དགེ་བའི་མཐུ་ཡང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དོན་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་དགེ་བ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་འགལ་བར་གྱུར་སྲིད་ན། །མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་མཐའ་དག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་སྦྱན་མངའ་བ་དཔལ་རང་བྱུང་གི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་ནོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་པས་བཟོད་པར་གསོལ་རྒྱུ་ག་ལ་ཞིག །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་བརྩམས་པ་ལ་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་། རྒྱུད་སྡེའི་སྦས་དོན་ཟབ་མོ་གོ་གསལ་དུ་བྲིས་
པ་ལ་དམ་ཚིག་དང་ཅུང་ཟད་འགལ་བར་གྱུར་པ་སྲིད་ན་ཆོས་བདག་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའི་ཞར་ལས་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་པར་གདམས་སོ། །གསུམ་པ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། རྫོགས་ཚིག་བསྟན་པ། བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན། གནས་དང་དུས་སྨོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཕྱུང་བ་དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པ། རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་མིང་ཅན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཇི་ལྟ་བར་ནང་གི་དོན་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཕྱུང་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པའམ། ལེའུར་བཅད་པའི་དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་གསང་བའི་མཚན་ལས་དེང་ཡང་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་མིང་ཅན་དུ་གྲགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ནང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཚར་བའི་དོན་ནོ།

所说的是，这样的胜者身语意事业虽在尽其所能地利益一切众生，与烦恼同处，但佛陀的身语意却丝毫不被这些烦恼所染污。比如太阳光线照耀在宝山、大地、森林、不净粪秽之中和各种众生等一切处，起着照明、干燥、燃烧的作用，但这些物质却不能染污阳光；同样，佛陀的事业虽然进入各种清净与不清净众生的领域，这些烦恼却无法染污佛陀的事业。因此，对自生不变的圆满正觉佛陀，我——撰写《深奥内义解释论》的作者自生金刚，以身语意三门恭敬顶礼。
第二，回向：
"解说甚深内义理，
所有功德力无边，
愿诸等同虚空众，
获得智慧身本体。"
所说的是，以智悲智慧广大解说密咒金刚无上乘一切续部的不可思议甚深内义，是智慧资粮的殊胜因缘，以如此解说之功德力量，愿等同虚空的一切众生，证得如来智慧身如日轮般具有二种利益精髓的果位。这是具有善巧方便特质的为利他而作的回向。
第三，请求宽恕：
"若有少许违背处，
愿空行众皆宽恕。"
所说的是，对于具有不隐蔽眼睛、能见如来身语意一切秘密的吉祥自生尊者，不曾有丝毫过失，何需请求宽恕？然而，为了指示后学取舍之处，撰著了此论。虽然此论无有不解、邪解、疑惑等过失，但如果在清晰书写续部深奥隐义时有少许违背誓言之处，祈请法主空行众予以宽恕。从这附带的请求中，也告诫讲解和听闻者都应当安住于誓言。
第三，完成著作的方式分三：结束语，撰著缘由，提及处所与时间。第一，结束语：
"明显甚深内义之详细解说，摄取一切续部精要，分十一章，自生金刚名者，为欲了知无上续释内义者而造，圆满。"
所说的是，此《明显金刚无上乘一切甚深内义之详细解说》，摄取一切无上续部精要，分为十一章节，由我——昔日秘密名号今亦称为自生金刚者——为欲如实无误了知密咒无上续部及其注释内义的智者而著。"圆满"意味着没有缺漏，完全结束之义。
;


 །གཉིས་པ་ནི། མཁས་པར་རློམ་པ་དང་། བསྒོམས་ནས་ཉམས་མྱོང་དང་། མངོན་ཤེས་ཤར་བར་འདོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་རེ་ལས་མ་གོ་བར་འདུག་པས་འདིར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོས་པ་རྐྱང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་པར་རློམ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྐྱེས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཤར་བས་གོ་བར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་གཞུང་འདིར་བཤད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཟབ་དོན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་གོ་བ་འདུག་པས། སྟོན་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟབ་གནད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་གཞུང་འདིར་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་ཟབ་དོན་གལ་གང་ཆེ་ཆེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱོས་ཤིག །གསུམ་པ་ནི། དབེན་གནས་བདེ་ཆེན་སྟེང་དུ་ཁྱི་ལོ་ཟླ་བ་བདུན་པ་ལ་མཛད་པའོ།། །།བཀྲིས་
དཔལ་འབར་འཛམ་གླིང་བརྒྱན་དུ་ཤོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གཞུང་རྩ་བ་འདི་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དབེན་གནས་མཚུར་གྱི་བདེ་ཆེན་གླིང་དུ་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ལོ་ཟླ་བ་བདུན་པ་ལ་མཛད་པའོ། །གཞུང་ལུགས་འདི་ཉིད་མཛད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དཔལ་རབ་ཏུ་འབར་བས་སངས་རྒྱས་བྱོན་པའི་ཞིང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཛམྦུས་མཚན་པའི་གླིང་ན་བསྟན་པ་དང་། དེ་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པས་བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། །།དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྤྱི་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རང་འགྲེལ་དང་། ཀརྨ་དཀོན་གཞོན། མཚུར་ཕུ་འཇམ་དབྱངས་ཆེན་པོའི་གསུང་ལ་ལོ་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནང་བའི་བཤད་སྦྱར། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་སོག་དབོན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ལ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུས་གནང་བ་སྩལ་བའི་འགྲེལ་བཤད། ཀརྨ་ཕྲིན་
ལས་པ་དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་བརྙེས་པ་དྭགས་པོ་པཎ་ཆེན་གསུམ་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། དྭགས་རམ་པ་མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ། ངོ་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་པ་གྲུབ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་། ཞྭ་དམར་ལྔ་པ་རྒྱལ་བ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་རྒྱས་བསྡུས་རྣམས་དང་། ཀུན་གཟིགས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་གསུང་ལོ་ཆེན་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་རྣམས་དང་། མཁས་དབང་ལྷ་ལུང་པ་ཀ་རྨ་བསྟན་འཕེལ་ཞབས་ཀྱི་མཆན་ཊཱིཀ་སོགས་འགྲེལ་ཟིན་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་པར་བཞུགས་པ་ལས། གཞན་འགྲེལ་གྱི་ནང་ནས་རྗེ་བརྒྱད་པས་དྭགས་རམ་པའི་ཊཱི་ཀ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཆེ་བར་གྲགས་པས་དེས་མཚོན་གོང་སྨོས་འགྲེལ་ཊཱིཀ་གི་ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་མཇལཞིང་རྟོགས་པ་ལས། གཙོ་བོར་མཚུར་འཇམ་ཆེན་པོའི་གསུང་དང་། རྗེ་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཉིད་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གི་བཞེད་པ་སྙིང་པོར་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

第二：
"自诩学者及禅修，
获得体验与神通，
虽众仅能解部分，
故此汇集而宣说。"
所说的是，大多仅依闻思而自诩为学者，或者一心禅修而仅生起部分体验，或者因些微神通现起而自认为理解的瑜伽士们，与本论所述相比，都只是了解了深奥义理的一部分，并未如实通达。因此，为了让所有老师和修行者都能如实了解深奥要点，在此论中汇集了续部和注释中最重要的深义要点。因此，请予以信任。
第三：
"于静处大乐寺顶，
狗年七月所著作。
愿吉祥光焰装饰，
遍及整个瞻部洲。"
所说的是，此根本论著于胜乐轮所加持的静处——楚地大乐洲，水狗年七月所造。愿此论著作因缘于始中终三时的吉祥光辉炽盛，成为佛陀显现的殊胜刹土、以瞻部树为标志的洲上，通过闻思修三门，暂时与究竟庄严教法及持教者的最胜装饰。以此吉祥祝词，著作圆满。
如是，此金刚乘总解的稀有论著，主要依据自注及噶玛贡准、楚普蒋阳亲教上师的讲说由大译师索南嘉措记录的笔记，以及他所给予的讲解，大成就者索旺仁波切智慧得到自生尊者授记的注解，噶玛钦列巴第一加行道胜法之达波班钦第三胜胜一切方位者，达绒巴智者成就法王坦巴，沃绰拉绒巴大成就者旺秋班藏，夏玛尔第五胜者贡却延拉所作的广略注解，遍智法源上师的讲说由大译师策旺根嘉记录的笔记，以及智者拉隆巴噶玛丹贝尊者的批注等各种广略注释，其中尤以第八世噶玛巴高度赞誉达绒巴注疏而著称。以上所提及的注疏文本，虽已全部查阅理解，但主要依据楚普蒋阳亲教大师的讲说和钦列尊者的善说，因见其在文字和意义两方面都极为殊胜，故取其精要而成此论。


 །ཟླ་མེད་སྟོན་པ་མཆོག་དེའི་བསྟན་པ་ལ། །འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤིང་རྟ་
མཆོག་གཉིས་བཞིན། །རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བརྒྱ་བྱིན་མདུད། །མཁས་གྲུབ་གཞན་དག་ཉེ་དབང་དཔལ་ལ་རེག །དེ་ཡི་གསུང་རབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། །ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་རྟོགས་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པས། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་དཔོག་པའི་འགྲེལ། །རྒྱས་དང་བསྡུས་པའི་ཡིག་ཚོགས་བརྒྱུད་མར་བྱུང་། །རྩ་བ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཉིད་ཟབ་ཅིང་བརླིང་། །འགའ་ཞིག་ཐོས་པས་རྟོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། །མདོ་རྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེ་རྣམས་དགོངས་གཅིག་ཏུ། །སྦྱོར་བའི་གནད་གསང་རྟོགས་པ་རེས་འགའ་ཙམ། །ཕྱོགས་རེར་ཐོས་པས་ཕྱོགས་རེར་འགྲེལ་ཞིང་འཆད། །རྩ་བ་གཅིག་ལ་འདོད་བཞེད་མི་གཅིག་མང་། །རྒྱལ་གསུང་རང་བློའི་ཉེས་པའི་ཁུངས་སུ་སྦྱོར། །སྙིགས་དུས་མཁས་པའི་བྱ་བས་ཕལ་ཆེར་བསླུ། །བློ་གྲོས་བརྟུལ་ཞིང་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་ཀྱང་དམན། །དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་མུན་སྦྲུལ་བདག་འདྲ་བས། །ཟབ་མོའི་ཚིག་དོན་བཀྲོལ་བར་མི་འོས་ཀྱང་། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་དེ་རྗེས་སྙེགས། །ཚུལ་འདིར་བརྒྱུད་པར་ལྡན་ཅིང་ཅུང་ཟད་སྦྱངས། །ཕྱོགས་ཙམ་གོ་བའི་བློ་མིག་མ་ཟུམ་པས། །འདྲ་མིན་བཤད་པའི་ཚིག་
ཚོགས་སྤེལ་ནུས་ཀྱང་། །མཆོག་གཟིགས་གོང་མའི་གསུང་བཟང་གཅེས་པས་བསྐྱར། །ཚིག་ཆུས་ཁེངས་ནས་ཟབ་དོན་དབང་ཟ་བ། །རྒྱུད་དང་སེམས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་བཀག་པས་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་མཁས་གྲུབ་ཚད་མའི་རྗེས། །འབྲང་འདི་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་བརླིང་བ་ཡིན། །ལེགས་སྤྱད་ཆུ་རྒྱུན་བྱིས་བློའི་དྲིས་སྙོགས་པ། །རྩ་གསུམ་ཆོས་སྲུང་བཅས་པས་བཟོད་བཞེས་ལ། །འདི་དང་གཏན་དུ་མི་སྒྲིབ་འབྲེལ་བཅས་ཀུན། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས་འཚོ་མཛད་གསོལ། །ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བཅུད། །གཞུང་འདིའི་བཤད་རྒྱུན་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་ཅིང་། །ཇི་བཞིན་རྟོགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་སྒོམ་པ་ལས། །གྲུབ་མཆོག་བརྙེས་པའི་ཚང་ཆེན་བརྡོལ་གྱུར་ཅིག །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་ཐོས་པས་གོ་ཞིང་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་འཁྲུལ་མེད་རྟོགས། །ཕྱི་ནང་གཞན་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པས་ངེས་རྙེད་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་སྒོམ་པར་འབྱོངས། །གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱིས་བོགས་དབྱུང་ནས། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་
གཟུགས་སྐུའི་སྤྲིན་ཆེན་མཁའ་ཁྱབ་འཁོར་ལོར་སྤྲོ་བྱེད་ཤོག །ཅེས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོའི་བསྡུས་པ་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་ཉུང་ངུའི་ཚིག་གིས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཟབ་དོན་སྣང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བ་རང་འགྲེལ་གཏོང་ཐུན་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ལུང་དང་བཤད་རྒྱུན་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་ཞུས་ཤིང་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་རུང་དུ་བྱས་ཤིང་འཆད་སྤེལ་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ཤིང་ལྷག་བསམ་རླབས་སུ་ཆེ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་བསྐུལ་བ་དང་། རང་འགྲེལ་བརླིང་ཆེས་པས་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་གཏོང་ཐུན་ལ་གཞུང་གི་འབྲུ་ནོན་མཐར་ཆགས་མ་མཛད་པ་དང་། འགྲེལ་པ་གཞན་རྣམས་ལུང་རྒྱུན་ཙམ་ཡང་མ་ཞུགས་ཤིང་རྒྱས་བསྡུས་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་གི་སྣོད་དུ་མ་འཚམས་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་ནཱ་རོ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དྲུག་སོགས་ལ་མོས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཙམ་མ་གོ་བའི་ཐབས་མེད་པས་བཤད་རྒྱུན་མ་ཆད་ཙམ་འབྱུང་དུ་རེ་བས་ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་བགྱིད་འདུན་ཡིད་ལ་བརྣག་ཀྱང་སྙོམས་ལས་ཀྱིས་འདས་པ། ཕྱིས་སུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་
སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་དབོན་སྤྲུལ་གསུམ་པ་ཀ་རྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་འཛིན་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱིས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་དང་འབྲེལ་བར་བཤད་བཀའི་རྒྱུན་འཛུག་པར་མཛད་པའི་ཞབས་ཏོག་ཏུ་དམིགས་ནས།

 །ཟླ་མེད་སྟོན་པ་མཆོག་དེའི་བསྟན་པ་ལ། །འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤིང་རྟ་
མཆོག་གཉིས་བཞིན། །རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བརྒྱ་བྱིན་མདུད། །མཁས་གྲུབ་གཞན་དག་ཉེ་དབང་དཔལ་ལ་རེག །དེ་ཡི་གསུང་རབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། །ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་རྟོགས་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པས། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་དཔོག་པའི་འགྲེལ། །རྒྱས་དང་བསྡུས་པའི་ཡིག་ཚོགས་བརྒྱུད་མར་བྱུང་། །རྩ་བ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཉིད་ཟབ་ཅིང་བརླིང་། །འགའ་ཞིག་ཐོས་པས་རྟོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། །མདོ་རྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེ་རྣམས་དགོངས་གཅིག་ཏུ། །སྦྱོར་བའི་གནད་གསང་རྟོགས་པ་རེས་འགའ་ཙམ། །ཕྱོགས་རེར་ཐོས་པས་ཕྱོགས་རེར་འགྲེལ་ཞིང་འཆད། །རྩ་བ་གཅིག་ལ་འདོད་བཞེད་མི་གཅིག་མང་། །རྒྱལ་གསུང་རང་བློའི་ཉེས་པའི་ཁུངས་སུ་སྦྱོར། །སྙིགས་དུས་མཁས་པའི་བྱ་བས་ཕལ་ཆེར་བསླུ། །བློ་གྲོས་བརྟུལ་ཞིང་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་ཀྱང་དམན། །དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་མུན་སྦྲུལ་བདག་འདྲ་བས། །ཟབ་མོའི་ཚིག་དོན་བཀྲོལ་བར་མི་འོས་ཀྱང་། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་དེ་རྗེས་སྙེགས། །ཚུལ་འདིར་བརྒྱུད་པར་ལྡན་ཅིང་ཅུང་ཟད་སྦྱངས། །ཕྱོགས་ཙམ་གོ་བའི་བློ་མིག་མ་ཟུམ་པས། །འདྲ་མིན་བཤད་པའི་ཚིག་
ཚོགས་སྤེལ་ནུས་ཀྱང་། །མཆོག་གཟིགས་གོང་མའི་གསུང་བཟང་གཅེས་པས་བསྐྱར། །ཚིག་ཆུས་ཁེངས་ནས་ཟབ་དོན་དབང་ཟ་བ། །རྒྱུད་དང་སེམས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་བཀག་པས་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་མཁས་གྲུབ་ཚད་མའི་རྗེས། །འབྲང་འདི་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་བརླིང་བ་ཡིན། །ལེགས་སྤྱད་ཆུ་རྒྱུན་བྱིས་བློའི་དྲིས་སྙོགས་པ། །རྩ་གསུམ་ཆོས་སྲུང་བཅས་པས་བཟོད་བཞེས་ལ། །འདི་དང་གཏན་དུ་མི་སྒྲིབ་འབྲེལ་བཅས་ཀུན། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས་འཚོ་མཛད་གསོལ། །ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བཅུད། །གཞུང་འདིའི་བཤད་རྒྱུན་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་ཅིང་། །ཇི་བཞིན་རྟོགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་སྒོམ་པ་ལས། །གྲུབ་མཆོག་བརྙེས་པའི་ཚང་ཆེན་བརྡོལ་གྱུར་ཅིག །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་ཐོས་པས་གོ་ཞིང་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་འཁྲུལ་མེད་རྟོགས། །ཕྱི་ནང་གཞན་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པས་ངེས་རྙེད་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་སྒོམ་པར་འབྱོངས། །གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱིས་བོགས་དབྱུང་ནས། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ལས་
གཟུགས་སྐུའི་སྤྲིན་ཆེན་མཁའ་ཁྱབ་འཁོར་ལོར་སྤྲོ་བྱེད་ཤོག །ཅེས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོའི་བསྡུས་པ་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་ཉུང་ངུའི་ཚིག་གིས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཟབ་དོན་སྣང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བ་རང་འགྲེལ་གཏོང་ཐུན་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ལུང་དང་བཤད་རྒྱུན་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་ཞུས་ཤིང་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་རུང་དུ་བྱས་ཤིང་འཆད་སྤེལ་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ཤིང་ལྷག་བསམ་རླབས་སུ་ཆེ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་བསྐུལ་བ་དང་། རང་འགྲེལ་བརླིང་ཆེས་པས་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་གཏོང་ཐུན་ལ་གཞུང་གི་འབྲུ་ནོན་མཐར་ཆགས་མ་མཛད་པ་དང་། འགྲེལ་པ་གཞན་རྣམས་ལུང་རྒྱུན་ཙམ་ཡང་མ་ཞུགས་ཤིང་རྒྱས་བསྡུས་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་གི་སྣོད་དུ་མ་འཚམས་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་ནཱ་རོ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དྲུག་སོགས་ལ་མོས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཙམ་མ་གོ་བའི་ཐབས་མེད་པས་བཤད་རྒྱུན་མ་ཆད་ཙམ་འབྱུང་དུ་རེ་བས་ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་བགྱིད་འདུན་ཡིད་ལ་བརྣག་ཀྱང་སྙོམས་ལས་ཀྱིས་འདས་པ། ཕྱིས་སུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་
སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་དབོན་སྤྲུལ་གསུམ་པ་ཀ་རྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་འཛིན་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱིས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་དང་འབྲེལ་བར་བཤད་བཀའི་རྒྱུན་འཛུག་པར་མཛད་པའི་ཞབས་ཏོག་ཏུ་དམིགས་ནས།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是藏文的简体中文直译：
于无与伦比的至尊导师的教法中，如同圣域中的两大卓越引导者，自生金刚持的帝释结，其他智者成就者亲近尊贵。他的一切教言，即使在单一词语上也有无尽的理解方式，以智慧心所推测的诠释，详略不一的文集相继而出。根本金刚语本身既深且稳，有些人听闻后似乎理解，但将经续大车引导者的意趣融为一体，了解密要之关键的情况却是偶尔而已。仅听闻一方面而解释阐述另一方面，同一根本却有诸多不同主张，将佛语归咎于自我智慧的过失，浊世中的智者行为大多欺骗。智慧迟钝且修学力量微弱，如我这般未悟实相的盲蛇，不宜解释深奥的文义，然而殊胜意愿常常追随此道。于此法中具有传承且稍有修学，略通晓智眼未闭，虽能增广不同解释的文集，珍视并重复上师所见的善妙言教。因为充满言词之水而掌握深义，在续部和心续释中已被禁止，此依随具法眼智者成就者量士，当下与长久皆为稳固。善行之水流被幼稚心污染，愿三根本护法原谅，并愿此及永不蒙蔽的一切相关者，愿以双智慧光明养育。
一切法精髓金刚乘之精华，愿此论典的教授传承永不沉没，如实了解并如法修习后，愿成就殊胜成就者的大聚。通过听闻二谛双运之本性而理解，无错觉地领悟深奥见地，通过思考外内他与实相获得定解而精通气脉明点的修习，基果无别殊胜三金刚，通过俱生瑜伽的三种行为增上后，愿从本初佛法身界中放射遍满虚空的色身大云轮。
如是，名为《深义显明》的无上瑜伽续部大海心要之深奥内义以简短词语所作的广释，是自己对根本自释及讲记的语句和教授传承以大精进求学并略有领悟，且在讲授传播时，考虑到教法而具有广大善愿的一些大德直接或间接的劝请，以及自释过于深奥难解，而讲记中未按顺序详解原文，其他注释连传承也未入，详略不适合智慧微弱者的根器，以及那些修习那洛巴大师六法等道的行者若不了解此义，则无有方便，因此希望教授传承不至断绝，生起撰写简释的意愿，但因懈怠而未成。后来，为了作为弘扬修行传承教法的大明灯——第三世翁祖嘎玛修行传承持有者亲拉在结合三基实修传授教授的事业的服务而著。


 ཕྱིས་སུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་
སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་དབོན་སྤྲུལ་གསུམ་པ་ཀ་རྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་འཛིན་ཕྲིན་ལས་ཞབས་ཀྱིས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་དང་འབྲེལ་བར་བཤད་བཀའི་རྒྱུན་འཛུག་པར་མཛད་པའི་ཞབས་ཏོག་ཏུ་དམིགས་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཀརྨ་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སྤོང་བ་པ་ཀརྨ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཕྲིན་ལས་ཀུན་ཁྱབ་དཔལ་བཟང་པོའམ། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་པའི་སྡེས་ན་ཚོད་སྨིན་པས་ཚིག་ཚོགས་གསར་སྤྲོས་ཆེར་མ་ལྕོགས་པར་གོང་མའི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ཀྱི་གནད་སྡེབས་ནས་གོ་སླ་ཚིག་ཉུང་གི་ཚུལ་དུ། མདོ་ཁམས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲུབ་སྡེ་ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་གླིང་དུ་བྲིས་པ་སྐལ་ལྡན་ཀུན་གྱིས་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ནས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་སྙིང་པོའི་རང་ལུགས་དབྱར་མཚོ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་ལ་ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །ཨོཾ་སྭ་སྟི། སྤར་འདི་གསར་བསྐྲུན་ཀརྨའི་ཆོས་སྒར་དུ། །བསྒྲུབས་པའི་དགེ་འདིས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་པའི་སྡེ། །ཚོགས་གཉིས་བྱེ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རབ་ཕྱུག་སྟེ། །བློ་གྲོས་སྣང་བས་ས་གསུམ་དཔལ་
འབར་ཞིང་། །མཁའ་མཉམ་མ་རིག་དུཿཁའི་ཚོགས་བཅོམ་ནས། །བླ་མེད་གཏན་བདེའི་རྒྱལ་སར་འགོད་པའི་གསང་། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་གཏིང་དཔོག་དཀའ་བའི་གནད། །ཐབས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་གཞན་ནུས་གོ་སྐབས་ཅི། །ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་རོལ་ཆོས་ཅན་ནང་གི་དོན། །ཁྱབ་བརྡལ་སྤྲོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་ཅིང་། །ཤེས་བྱའི་གོ་འབྱེད་སྙིང་ངམ་གཙུག་གི་ནོར། །གང་ལ་གང་འདུལ་དེར་སྟོན་གདུལ་སྙེད་ཀྱིས། །མི་འཇིགས་དབུགས་འབྱིན་ང་རོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། །ས་གསུམ་ཀུན་ཁྱབ་ཕྱོགས་བཅུའི་མཐར་རྒྱས་ཤོག །ཅེས་པའི་པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་འདི་བཞིན་ཡུལ་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་ཆར། དཔལ་རུམ་བཏེགས་ཆོས་ཀྱི་སྒར་ཆེན་དུ། ཀརྨ་པའི་སྐྱེས་རབ་འཛིན་པ་ཁོ་བོ་བཅུ་དྲུག་པས་སྦྱར་བའོ། །དགེའོ།

以下是藏文的简体中文直译：
后来，为了作为弘扬修行传承教法的大明灯——第三世翁祖嘎玛修行传承持有者亲拉在结合三基实修传授教授的事业的服务而著。全知噶玛巴父子教法中的修行者噶玛·阿旺·云丹·嘉措·陈列·根恰·贝桑波，或称罗珠泰耶德因年龄成熟而无法大量增添新词，便汇集上师们的精要教言，以易懂简短的方式，于多康噶举派寺院祥普央却的修行处昆桑·德钦·沃萨林撰写，愿具缘者如实了解深奥内义，成为修行传承心要自宗如夏季湖泊般增长广大而不衰减之因。嗡梭地。
新刊此版于噶玛法营中成就，以此善愿持佛教者，二资粮亿海极富足，以智慧光三地增辉，摧毁等同虚空无明痛苦聚后，安置无上永乐王位之密，深广难测之关要，最胜方便他力何机会，法界游舞现象内义，遍满幻化海洋边际，开启所知心或顶宝，随应所化而示现，发出无畏鼓舞狮吼声，遍覆三地广达十方边际。
如是版权愿词于锡金地区，吉祥隆德法大营中，持噶玛巴前世我十六世所撰。善哉。


། །།མཁོ་རྒུའི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་ཀྱང་མ་བསགས་ཤིང་། །འདོད་ཡོན་འཁོར་མང་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཞེན་པར། །བསླབ་གསུམ་སྡེ་སྣོད་རིག་པའི་བང་མཛོད་དེ། །སྤོང་དང་ཀློག་པའི་སྙིང་གི་དབུས་སུ་བསྐྱིལ། །ཅེས་པ་འདིའང་རྫོགས་ཆེན་དཔོན་སློབ་ཀརྨ་ངེས་དོན་གསུང་རབ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དུ་འབོད་པ་དེས་ཐུན་སེང་ཞིག་ལ་མཁའ་ལྡིང་ཕུག་ཏུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །
ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༥༣༢ བར།

以下是藏文的简体中文直译：
虽然生活必需品齐全却未积聚，
虽有众多欲乐眷属却不贪著，
三学藏经智慧宝库，
安置于舍弃与学习的心中央。
这也是由称为仁波切大圆满上师弟子噶玛·涅顿·松拉·丹白·嘉参所作，在休息时于卡定洞中所写，愿善妙增长。一切吉祥。
页码501至532。


